بزرگ‌ترین بورس‌های جهان کدام‌اند؟ در رقم‌های هم‌تاریخ ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) نزدک با فاصلهٔ زیاد از بقیه جلوتر است: گزارش فصلی خودش «جمع ارزش بازار» نزدک در آمریکا را حدود ۴۷٫۱ تریلیون دلار نوشته. پس از آن بورس شانگهای (حدود ۱۰٫۲ تریلیون دلار)، توکیو (حدود ۸٫۹)، یورونکست (حدود ۸)، شنژن (حدود ۶٫۳) و هنگ‌کنگ (حدود ۵٫۸) می‌آیند؛ تبدیل به دلار از ماست و روشش زیر جدول آمده.
بورس نیویورک (NYSE) در این مقایسه نیست، چون رقم هم‌تاریخ ندارد: صفحهٔ خودش «بیش از ۴۰ تریلیون دلار» را با تاریخ ۱۱ فروردین ۱۴۰۴ (۳۱ مارس ۲۰۲۵) آورده است. گروه ICE، مالک آن، NYSE را «بزرگ‌ترین بازار سهام جهان» نامیده، اما این توصیف خود شرکت است و رقم هم‌تاریخ نیست؛ برای همین ترتیب NYSE و نزدک را معین نمی‌کنیم. NSE هند و چند بورس بزرگ دیگر را هم بررسی نکردیم. «بزرگ‌ترین» به معیار هم بستگی دارد: هر بورس ارزش بازار را به روش خودش می‌شمارد و بعضی ارقام مربوط به گروهی از چند بورس‌اند.
| بورس | ارزش بازار (تقریبی) در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)، طبق گزارش خود بورس |
|---|---|
| نزدک (آمریکا) | حدود ۴۷٫۱ تریلیون دلار (دادهٔ بلومبرگ، طبق گزارش خود نزدک) |
| بورس شانگهای | ۶۸٫۲ تریلیون یوان (≈ ۱۰٫۲ تریلیون دلار) |
| بورس توکیو (گروه JPX) | ۱٬۳۹۶٫۵ تریلیون ین (≈ ۸٫۹ تریلیون دلار) |
| یورونکست (۸ کشور) | «۷ تریلیون یورو» (≈ ۸ تریلیون دلار)؛ رقم گرد، «سپتامبر ۲۰۲۶» |
| بورس شنژن | ۴۲٫۴ تریلیون یوان (≈ ۶٫۳ تریلیون دلار) |
| بورس هنگ‌کنگ (گروه HKEX) | ۴۵٫۵ تریلیون دلار هنگ‌کنگ (≈ ۵٫۸ تریلیون دلار) |
| بورس عربستان (بازار اصلی) | ۹٫۱۲ تریلیون ریال سعودی (≈ ۲٫۴ تریلیون دلار)؛ گزارش ماهانهٔ سپتامبر |
| بورس استانبول | ۱۷٫۷ تریلیون لیر (≈ ۳۶۱ میلیارد دلار، طبق ستون دلاری خود بورس) |
| بازار مالی دبی (DFM) | ۹۷۵٫۷ میلیارد درهم (≈ ۲۶۶ میلیارد دلار) |
سه بورس زیر رقم هم‌تاریخ ندارند، پس ترتیبی برایشان معین نمی‌کنیم:
| بورس | ارزش بازار طبق گزارش خود بورس، با تاریخ آن |
|---|---|
| بورس نیویورک (NYSE) | «بیش از ۴۰ تریلیون دلار» برای بیش از ۲٬۰۰۰ شرکت؛ ۱۱ فروردین ۱۴۰۴ (۳۱ مارس ۲۰۲۵). صفحهٔ دیگری از همان سایت، بی‌تاریخ: ۲۸٫۸ تریلیون دلار برای بیش از ۲٬۳۰۰ شرکت |
| بازار اصلی بورس لندن | ۴٫۲۵ تریلیون پوند (≈ ۵٫۷ تریلیون دلار)؛ برگهٔ اطلاعات ژوئیهٔ ۲۰۲۶ (تیر و مرداد ۱۴۰۵) |
| بورس بمبئی (BSE، هند) | ۴۵۱٫۸ تریلیون روپیه و ۴٫۷۶ تریلیون دلار (هر دو را خود BSE نوشته)؛ ۱ آبان ۱۴۰۵ (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶) |
آخرین بررسی ما: ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶). تاریخ هر عدد در ردیف خودش آمده. در این صفحه «تریلیون» یعنی هزار میلیارد.
در جدول اول، یورونکست و عربستان فقط برای «ماه سپتامبر» رقم دارند و بقیه برای روز ۳۰ سپتامبر. رقم‌های دلاریِ داخل پرانتز (علامت ≈) محاسبهٔ ماست، نه عدد منتشرشدهٔ بورس. برای هر پول، نرخ مرجع «یورو به آن پول» را بر نرخ مرجع «یورو به دلار» (بانک مرکزی اروپا) تقسیم کرده‌ایم و نتیجه را گرد کرده‌ایم. نرخ‌های به‌کاررفته این‌هاست:
- ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر): هر دلار حدود ۶٫۷۰۴۵ یوان، ۱۵۷٫۰ ین و ۷٫۸۴۶ دلار هنگ‌کنگ؛ هر یورو حدود ۱٫۱۳۵۵ دلار.
- ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ (۹ مرداد)، فقط برای لندن: حدود ۰٫۷۴۵۱ پوند به‌ازای هر دلار (روز دقیق برگهٔ لندن معلوم نیست).
- ریال سعودی و درهم امارات: ۳٫۷۵ و ۳٫۶۷۲۵ به‌ازای هر دلار.
دلار نزدک، NYSE، BSE و بورس استانبول را خودشان نوشته‌اند.
بزرگ‌ترین بورس‌های جهان، یک به یک
آمریکا: نزدک و نیویورک
نزدک در گزارش فصلی خود که نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ثبت می‌شود، برای ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶؛ ثبت در ۳۰ مهر ۱۴۰۵) می‌نویسد: بازار سهام نزدک ۴٬۷۲۶ فهرست‌شده دارد که ۱٬۲۹۲ مورد آن محصول قابل معامله در بورس (ETP) است، و «جمع ارزش بازار» نزدک در آمریکا حدود ۴۷٫۱ تریلیون دلار است. گزارش نمی‌گوید این ETPها در جمع هستند یا نه، و خودش می‌گوید این عدد را از بلومبرگ گرفته است. بورس‌های نوردیک و بالتیک نزدک (همراه با First North) جدا شمرده شده‌اند: ۱٬۱۰۳ شرکت و حدود ۲٫۴ تریلیون دلار.
صفحهٔ «In Good Company» در سایت بورس نیویورک می‌نویسد بیش از ۲٬۰۰۰ شرکت در NYSE فهرست شده‌اند و جمع ارزش بازارشان بیش از ۴۰ تریلیون دلار است (با وضعیت ۱۱ فروردین ۱۴۰۴، یعنی ۳۱ مارس ۲۰۲۵). صفحهٔ «شبکهٔ شرکت‌های فهرست‌شده» در همان سایت، بدون تاریخ، برای بیش از ۲٬۳۰۰ شرکت «۲۸٫۸ تریلیون دلار» ارزش بازار نوشته است. تعریف این دو جمع روشن نیست و رقم تازه‌تری با تاریخ پیدا نکردیم؛ برای همین هر دو را با ویژگی‌شان آورده‌ایم و با ردیف‌های دیگر مقایسه نمی‌کنیم. گروه ICE، مالک NYSE، در بخش معرفی مدیران گزارش سالانهٔ ۲۰۲۵ خود (ثبت‌شده در ۱۶ بهمن ۱۴۰۴، یعنی ۵ فوریهٔ ۲۰۲۶) NYSE را «بزرگ‌ترین بازار سهام جهان» نامیده است؛ این توصیف خود شرکت است، نه رتبه‌بندی مستقل.
ساعت کار این دو بورس به وقت تهران را در «ساعت کار بورس آمریکا به وقت ایران» آورده‌ایم.
چین: شانگهای و شنژن
صفحهٔ «آمار روزانهٔ سهام» بورس شانگهای برای ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) ارزش بازار همهٔ سهام (بازار اصلی، سهام B و بازار STAR ویژهٔ شرکت‌های فناوری و نوآوری) را ۶۸٫۲ تریلیون یوان با ۲٬۳۶۱ سهم ثبت کرده است. صفحهٔ «نمای کلی بازار» بورس شنژن برای همان روز ۲٬۹۴۲ سهم (بازار اصلی، سهام B و ChiNext) را ۴۲٫۴ تریلیون یوان نشان می‌دهد. هر دو سایت روز را با انتخاب‌گر تاریخ می‌دهند؛ ما روزی را برگزیده‌ایم که با ردیف‌های دیگر هم‌تاریخ باشد.
ژاپن و هنگ‌کنگ
فایل Market Capitalization در بخش آمار سهام سایت گروه بورس ژاپن (JPX) که ۹ مهر ۱۴۰۵ به‌روز شده، ارزش بازار بورس توکیو را در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) برابر ۱٬۳۹۶٫۵ تریلیون ین می‌نویسد؛ این جمع چهار بخش است: پرایم (Prime، بزرگ‌ترین بخش از نظر ارزش بازار، با حدود ۱٬۳۵۱ تریلیون ین)، استاندارد، گروث و TOKYO PRO Market.
HKEX در گزارش ماهانهٔ Market Highlights برای ماه سپتامبر ۲۰۲۶ (پایان ماه: ۸ مهر ۱۴۰۵) ارزش بازار کل (بازار اصلی و GEM) را ۴۵٬۴۸۰٫۴ میلیارد دلار هنگ‌کنگ و تعداد شرکت‌ها را ۲٬۷۷۲ ثبت کرده است. جدول HKEX علامت «$» را به‌کار برده و واحد را دلار هنگ‌کنگ می‌دانیم، چون HKEX در همان صفحه ارقام را به همین پول می‌نویسد.
اروپا: یورونکست و لندن
یورونکست در اطلاعیهٔ حجم معاملات سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵، یعنی ۷ اکتبر ۲۰۲۶) می‌گوید بورس‌های رسمی (regulated) یورونکست در بلژیک، فرانسه، یونان، ایرلند، ایتالیا، هلند، نروژ و پرتغال بیش از ۱٬۸۰۰ ناشر فهرست‌شده با «۷ تریلیون یورو» ارزش بازار دارند.
برای لندن، «برگهٔ اطلاعات بازار اصلی» ماه ژوئیهٔ ۲۰۲۶ در سایت خود بورس ۹۰۴ شرکت (۷۵۷ بریتانیایی و ۱۴۷ بین‌المللی) با ارزش بازار حدود ۴٫۲۵ تریلیون پوند دارد. این فقط Main Market است و ارزش گواهی‌های سپردهٔ خارجی (DR) را ندارد. بازار AIM در برگهٔ جداگانهٔ همان ماه ۵۹۸ شرکت و حدود ۶۰٫۵ میلیارد پوند دارد؛ جمع دو بازار حدود ۴٫۳۱ تریلیون پوند می‌شود.
هند: بورس بمبئی (BSE)
صفحهٔ نخست سایت بورس بمبئی (BSE) ارزش بازار شرکت‌های فهرست‌شده را ۴۵٬۱۸۳٬۳۹۳٫۱۴ کرور روپیه و ۴٫۷۶ تریلیون دلار نوشته بود. هر کرور ۱۰ میلیون است، پس این عدد حدود ۴۵۱٫۸ تریلیون روپیه می‌شود. تاریخ در متن صفحه نبود و بازار بسته بود؛ اما دادهٔ همان بخش صفحه برچسب زمانی ۱ آبان ۱۴۰۵ (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶) ساعت ۱۶:۰۰ به وقت بورس دارد، یعنی آخرین جلسهٔ معاملاتی پیش از روز مشاهدهٔ ما. سایت بورس ملی هند (NSE) برای ما در دسترس نبود و رقم آن را نیاورده‌ایم.
چرا این اعداد را نمی‌شود مستقیم مقایسه کرد؟
ارزش بازار هر شرکت حاصل‌ضرب تعداد سهام در قیمت هر سهم است و ارزش بازار یک بورس جمع این مقدار برای شرکت‌های فهرست‌شده در آن؛ اما اینکه «کدام شرکت‌ها» شمرده شوند فرق می‌کند:
| بورس | آنچه در عدد آمده یا فرق دارد |
|---|---|
| نزدک | بازار آمریکا؛ داده از بلومبرگ؛ ETPها در جمع هستند یا نه، گفته نشده |
| NYSE | دو جمع با دو شمار شرکت (بیش از ۲٬۰۰۰ و بیش از ۲٬۳۰۰)؛ تعریف روشن نیست |
| لندن | فقط Main Market، بدون AIM و بدون ارزش DRها |
| بمبئی | شرکت‌های دارای سرمایهٔ سهام فهرست‌شده؛ ۴۵۵ مورد از ۵٬۳۰۴ تعلیق‌شده |
| استانبول | همهٔ بازارهای سهام؛ دلار را خود بورس حساب کرده |
| عربستان | فقط بازار اصلی؛ بازار موازی نومو جداست |
| دبی | فقط «سهام»؛ ETFها (صندوق‌های قابل معامله) و صندوق‌های املاک جدا |
فدراسیون جهانی بورس‌ها (WFE) هم همین مشکل را دارد. در بخش روش‌شناسی گزارشش «ارزش بازار داخلی» را سهام شرکت‌های داخلی و شرکت‌های خارجیِ فقط در همان بورس فهرست‌شده تعریف می‌کند، نه سهام خارجی فهرست‌شده در جای دیگر، صندوق‌ها، ETFها، حق‌تقدم و شرکت‌های سرمایه‌گذاری.
دو چیز دیگر هم مقایسه را سخت می‌کند. اول تاریخ: ارزش بازار هر روز با قیمت‌ها عوض می‌شود، برای همین جدول اول را برای یک روز آورده‌ایم و بقیه را جدا. دوم پول: یوان و ین و لیر را باید با نرخی روزانه به دلار برد.
بورس یا گروه بورسی؟
«بورس» و «گروه بورسی» همیشه یکی نیستند. NYSE Group، طبق گزارش سالانهٔ ICE، علاوه بر NYSE چهار بازار سهام الکترونیکی و دو بورس اختیار معامله دارد. نزدک علاوه بر بازار سهام آمریکا، بورس‌های نوردیک و بالتیک را هم اداره می‌کند. گروه بورس ژاپن (تأسیس ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۳) علاوه بر بورس توکیو، بورس اوزاکا و بورس کالای توکیو را هم دربر می‌گیرد؛ عدد ما فقط بورس توکیو است. یورونکست گروهی از بورس‌های آمستردام، آتن، بروکسل، دوبلین، لیسبون، میلان، اسلو و پاریس است؛ یونان پس از خرید سهم اکثریت بورس آتن در نوامبر ۲۰۲۵ به آن اضافه شد. پس مقایسهٔ یورونکست با NYSE، مقایسهٔ یک گروه چندکشوری با یک بورس واحد است.
ارزش بورس استانبول، عربستان و دبی
جدول اول این بورس‌ها را برای ۸ مهر نشان داد؛ اینجا تازه‌ترین رقم هر کدام آمده. گزارش‌های این سایت‌ها مدام جایگزین می‌شوند و عددهای ما فقط مربوط به تاریخ کنار هر ردیف است.
| بورس | تازه‌ترین رقم طبق گزارش خود بورس و تاریخ آن |
|---|---|
| بورس استانبول (Borsa İstanbul) | ۱۵٫۵ تریلیون لیر (≈ ۳۱۳ میلیارد دلار، طبق خود بورس)؛ با وضعیت ۱ آبان ۱۴۰۵ (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶) |
| بورس عربستان (Saudi Exchange، تداول) | بازار اصلی ۸٫۷۸ تریلیون ریال سعودی (≈ ۲٫۳ تریلیون دلار)؛ ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) |
| بازار مالی دبی (DFM) | سهام ۹۳۸٫۸ میلیارد درهم (≈ ۲۵۶ میلیارد دلار)؛ ۱ آبان ۱۴۰۵ (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶) |
ارزش بورس استانبول
Borsa İstanbul در بخش دادهٔ تجمیعی سایتش فایل «Equity Market - Market Capitalization» را منتشر می‌کند. در ردیف اکتبر ۲۰۲۶ آن، که یادداشت پایین فایل ارقامش را با وضعیت «۲۳ اکتبر ۲۰۲۶» (۱ آبان ۱۴۰۵) می‌داند، جمع ارزش بازار همهٔ بازارهای سهام ۱۵٫۵ تریلیون لیر و به دلار ۳۱۳ میلیارد دلار آمده است. ردیف سپتامبر همان فایل ۱۷٫۷ تریلیون لیر و ۳۶۱ میلیارد دلار است (جدول اول). ستون دلاری را خود بورس حساب کرده؛ نرخ ضمنی آن حدود ۴۹٫۶ لیر به‌ازای هر دلار است.
ارزش بورس عربستان
سایت Saudi Exchange گزارش روزانه، ماهانه و فصلی جداگانه برای بازار اصلی و نومو (بازار موازی) دارد. گزارش روزانهٔ بازار اصلی برای ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) ارزش بازار را ۸٬۷۷۷ میلیارد ریال سعودی نوشته و نومو حدود ۳۳ میلیارد ریال سعودی بود؛ منظور ریال عربستان است، نه ریال ایران. گزارش ماهانهٔ سپتامبر که ۹ مهر ۱۴۰۵ به‌روز شده، ۹٫۱۲ تریلیون ریال سعودی دارد؛ چون صفحه روز دقیق پایان آن را ننوشته، در جدول اول آن را «پایان سپتامبر» حساب کرده‌ایم. بانک مرکزی عربستان در بیانیه‌ای در سال ۲۰۲۰ بر نرخ رسمی ۳٫۷۵ ریال به‌ازای هر دلار تأکید کرد و تبدیل ما با همین نرخ است.
بازار بورس دبی
بولتن روزانهٔ بازار مالی دبی برای ۱ آبان ۱۴۰۵ (۲۳ اکتبر ۲۰۲۶) جمع «سهام» را ۹۳۸٫۸ میلیارد درهم می‌آورد؛ اگر ETFها و صندوق‌های املاک هم اضافه شوند، جمع کل بازار ۹۵۶٫۱ میلیارد درهم است. بولتن ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) برای سهام ۹۷۵٫۷ میلیارد درهم داشت. این صفحه آخرین بولتن را نشان می‌دهد؛ روزهای قبل را با انتخاب تاریخ می‌شود دید.
برای تبدیل درهم، نرخ ۳٫۶۷۲۵ درهم به‌ازای هر دلار را به‌کار برده‌ایم؛ برگهٔ نرخ‌های بانک مرکزی امارات (برای محاسبات مالیات بر ارزش افزوده) آن را برای همهٔ روزهای اکتبر ۲۰۲۵ نوشته است.
«بزرگ» یعنی چه؟
ارزش بازار فقط یک معیار است. تعداد شرکت‌های فهرست‌شده معیار دیگری است و ترتیب آن با ترتیب ارزش بازار فرق می‌کند؛ ارزش معاملات هم معیار جداگانه‌ای است که اینجا بررسی نکرده‌ایم. مثلاً بورس بمبئی ۵٬۳۰۴ شرکت دارای سرمایهٔ سهام فهرست‌شده می‌نویسد (۴۵۵ مورد تعلیق‌شده)، در حالی که شنژن ۲٬۹۴۲ سهم، هنگ‌کنگ ۲٬۷۷۲ شرکت و شانگهای ۲٬۳۶۱ سهم دارد. تعداد ۴٬۷۲۶ نزدک هم شامل ۱٬۲۹۲ ETP است و با «شرکت» یکی نیست.
برای مقایسه با بازار خودمان، اعداد بورس تهران و فرابورس را با تاریخ و منبع در «بازار سرمایه ایران در اعداد» آورده‌ایم؛ ارزش دلاری آن‌ها را نیاورده‌ایم، چون به نرخی رسمی و تاریخ‌دار نیاز دارد. تاریخچهٔ پیدایش بورس‌ها هم در «قدیمی‌ترین بورس جهان کجاست؟» آمده است.
آنچه نیاوردیم و راه بررسی
این فهرست کامل نیست. برای بورس‌های دیگر، از جمله NSE هند، بورس کره، دویچه بورس و بورس تورنتو، رقمی را که خودشان با تاریخ منتشر کرده باشند بررسی نکردیم. رقم تازه‌تر NYSE و ارزش دلاریِ بورس ایران هم در این صفحه نیست.
برای بررسی یا به‌روزرسانی اعداد، این صفحه‌ها را ببینید:
- بورس شانگهای: صفحهٔ «آمار روزانهٔ سهام» (
sse.com.cn) - بورس شنژن: صفحهٔ «نمای کلی بازار» (
szse.cn) - بورس توکیو: فایل Market Capitalization در بخش آمار سهام سایت JPX (
jpx.co.jp) - بورس هنگ‌کنگ: گزارش Monthly Market Highlights در سایت HKEX (
hkex.com.hk) - بورس لندن: برگه‌های Main Market Factsheet و AIM Factsheet در بخش گزارش‌ها (
londonstockexchange.com) - بورس بمبئی: صفحهٔ نخست سایت (
bseindia.com) - نرخ‌های مرجع تبدیل: بانک مرکزی اروپا (
ecb.europa.eu)
ما این صفحه را دست‌کم هر سه ماه بازبینی می‌کنیم؛ تاریخ هر عدد در ردیف خودش آمده است.
