تعطیلات بورس ۱۴۰۵: بورس کی باز است؟ روزها و ساعت کار

بورس کی باز است؟ طبق دستورالعمل‌های معاملاتی بورس تهران و فرابورس (نسخهٔ معتبر ۱۷ فروردین ۱۴۰۵)، جلسهٔ معاملاتی شنبه تا چهارشنبه برگزار می‌شود، به‌جز تعطیلات رسمی؛ یعنی پنجشنبه و جمعه بورس تعطیل است و معامله‌ای برگزار نمی‌شود. جواب «آیا بورس امروز تعطیل است؟» هم از همین قاعده درمی‌آید: اگر امروز پنجشنبه، جمعه یا یکی از تعطیلات رسمی جدول پایین باشد، جلسه‌ای نیست؛ در بقیهٔ روزهای شنبه تا چهارشنبه جلسه برگزار می‌شود، مگر اینکه بورس‌ها تعطیلی دیگری اعلام کنند. این صفحه وضعیت زندهٔ امروز را نشان نمی‌دهد؛ برای اطمینان، اطلاعیهٔ رسمی بورس را هم ببینید. در تقویم رسمی سال ۱۴۰۵ از ۲۶ روز تعطیل رسمی، ۱۷ روز در شنبه تا چهارشنبه می‌افتد؛ از ۳ آبان ۱۴۰۵ شش روز از این ۱۷ روز مانده است. در زمان نگارش (آبان ۱۴۰۵) حراج پیوستهٔ سهام از ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ است و مرحلهٔ معاملات پایانی از ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰. بورس گاهی خارج از تقویم هم تعطیل شده است، مثلاً ۱۳ تا ۱۵ تیر ۱۴۰۵.

آخرین به‌روزرسانی: ۳ آبان ۱۴۰۵. این نوشته دربارهٔ سال ۱۴۰۵ است و ساعت‌ها و اطلاعیه‌های آن را تا همین تاریخ می‌گوید. با انتشار تقویم رسمی ۱۴۰۶ یا هر تغییر ساعت، بخشی از این اطلاعات ممکن است کهنه شود؛ در این صورت اطلاعیهٔ رسمی بورس ملاک است.

بورس چند شنبه تعطیل است؟ هفتهٔ معاملاتی بورس

دستورالعمل اجرایی نحوهٔ انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران در مادهٔ ۲ (نسخهٔ معتبر ۱۷ فروردین ۱۴۰۵) می‌گوید معاملات در یک جلسهٔ معاملاتی و در روزهای شنبه تا چهارشنبه هر هفته، به‌استثنای ایام تعطیل رسمی، از ساعت ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود. دستورالعمل معاملات فرابورس در مادهٔ ۳ همین روزها و همین ساعت‌ها را نوشته است. مادهٔ ۲ دستورالعمل بورس تهران «روز کاری» را هم روشن می‌کند: هر روزی که جلسهٔ معاملاتی در آن برگزار شود، روز کاری است.

پنجشنبه و جمعه چرا جلسه ندارند؟ آنچه متن مقررات می‌گوید

دربارهٔ جمعه متن روشن است: اصل هفدهم قانون اساسی تعطیل رسمی هفتگی را روز جمعه نوشته است. دربارهٔ پنجشنبه دستورالعمل‌ها فقط فهرست روزها را داده‌اند و دلیلی ننوشته‌اند؛ در منابع رسمی بررسی‌شده هم متنی پیدا نکردیم که علت را بگوید، پس حدس نمی‌زنیم. چیزی که می‌شود نشان داد سابقهٔ معاملات است: در سابقهٔ روزانهٔ چهار نمادی که از TSETMC گرفتیم، از فروردین ۱۴۰۳ تا ۳ آبان ۱۴۰۵ هیچ معاملهٔ پنجشنبه یا جمعه‌ای نیست.

چه کسی روز و ساعت معاملات را تعیین می‌کند؟

طبق مادهٔ ۲ آیین‌نامهٔ معاملات در شرکت بورس اوراق بهادار تهران (نسخهٔ معتبر ۴ شهریور ۱۴۰۴)، ساعت و روزهای معامله را، به‌جز تعطیلات رسمی، هیئت‌مدیرهٔ بورس تعیین و اعلام می‌کند. تبصرهٔ همان ماده می‌گوید تغییر باید دست‌کم ۱۵ روز پیش از اجرا به اطلاع عموم برسد؛ دستورالعمل فرابورس در مادهٔ ۴ مهلت را دست‌کم سه روز کاری گذاشته است. اگر سامانهٔ معاملاتی مشکل فنی پیدا کند، طبق مادهٔ ۳ دستورالعمل بورس تهران مدیرعامل بورس می‌تواند با گزارش بورس و تأیید شرکت مدیریت فناوری بورس تهران ساعت جلسه را تغییر دهد یا معاملات را متوقف کند و باید بلافاصله به اطلاع عموم برساند. در همهٔ این حالت‌ها راه رسیدن خبر به بازار اطلاعیهٔ بورس است. مهلت‌های بالا را متن مقررات برای تغییر ساعت و روزهای معامله نوشته است؛ در نمونه‌های بخش‌های بعد، تاریخ اطلاعیه و روز اجرا کنار هم آمده است.

ساعت کار بورس در آبان ۱۴۰۵

متن دستورالعمل‌ها ساعت پایه را ۹ تا ۱۲:۳۰ تعیین کرده است، اما بورس‌ها با اطلاعیه برای بعضی بازارها و ابزارها ساعت جداگانه گذاشته‌اند. جدول زیر وضعیت آبان ۱۴۰۵ را از متن دستورالعمل‌ها، اطلاعیه‌های ثبت‌شده در TSETMC و (برای ۸:۴۵) داده‌های همان سامانه نشان می‌دهد.

دربارهٔ این جدول چند نکته را باید دانست:

• ساعت ۸:۴۵ در متن دستورالعمل نیامده؛ مادهٔ ۹ پیش‌گشایش را «۳۰ دقیقه قبل از شروع معاملات» می‌نویسد و تبصرهٔ ۲ آن به هیئت‌مدیرهٔ بورس اجازه می‌دهد زمانی بیرون از جلسه برای ورود و تغییر سفارش تعیین کند. ۸:۴۵ را از داده‌های TSETMC به دست آورده‌ایم: در ۳ آبان ۱۴۰۵ دفتر سفارش یک نماد پرمعامله از ساعت ۸:۴۵ تغییر کرد و معاملات آن از حدود ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ ثبت شد.
• پایان جلسهٔ صندوق‌های سهامی و مشتقات سهام هم ۱۲:۳۰ است (اطلاعیه‌های ۱۳ و ۱۶ خرداد ۱۴۰۵) و اطلاعیهٔ ۱۸ مهر ۱۴۰۵ ساعت صندوق‌های سهامی و مختلط را بدون تغییر نوشته است.
• ساعت صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های املاک و مستغلات و مشابه را اطلاعیهٔ بورس تهران از شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵ و اطلاعیهٔ فرابورس از یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ تغییر داد: برای درآمد ثابت پیش‌گشایش ۸:۲۵ تا ۸:۳۰ و گشایش ۸:۳۰ است، برای املاک و مستغلات و مشابه پیش‌گشایش ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ و گشایش ۹:۰۰؛ پایان جلسهٔ همهٔ آن‌ها ۱۸:۰۰ است.
• اطلاعیهٔ بورس کالا دربارهٔ ساعت پایان ۱۸:۰۰ از ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ «تا اطلاع ثانوی» است. روزها و ساعت کامل بورس کالا و بورس انرژی را از اطلاعیه‌های خودشان ببینید؛ این نوشته آن‌ها را پوشش نمی‌دهد.
• مراحل پیش‌گشایش، حراج پیوسته و معاملات پایانی را در سفارش در بورس چگونه اجرا می‌شود؟ توضیح داده‌ایم.

ساعت‌ها در ۱۴۰۵ چند بار عوض شده است

بازار سهام از سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ بازگشایی شد. طبق اطلاعیهٔ بورس تهران جلسه از ۸:۴۵ تا ۱۳:۳۰ بود و مرحلهٔ معاملات پایانی برگزار نمی‌شد؛ اطلاعیه‌های بعدی این ساعت را تا ۱۳ خرداد ادامه دادند. از شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ پایان جلسه دوباره ۱۲:۳۰ شد، مرحلهٔ معاملات پایانی از سر گرفته شد و نمادی که در بورس تهران برای این مرحله به کار می‌رود از «نماد ۴» به «نماد ۳» تغییر کرد. پس اگر ساعتی را در مطلبی قدیمی دیده‌اید یا از حافظه نقل می‌کنید، آن را با آخرین اطلاعیه مقایسه کنید.

تعطیلات رسمی ۱۴۰۵ در بازهٔ شنبه تا چهارشنبه

تقویم رسمی کشور برای سال ۱۴۰۵ را شورای مرکز تقویم مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران استخراج و تنظیم کرده و مناسبت‌های آن مصوب شورای فرهنگ عمومی کشور است. فایل تعطیلات رسمی سال ۱۴۰۵ در سایت همان مرکز ۲۶ روز را فهرست کرده است. شش پنجشنبه و سه جمعهٔ این فهرست بورس را بیشتر از حالت عادی نمی‌بندند، چون آن روزها هم جلسه‌ای نیست. ۱۷ روز دیگر در شنبه تا چهارشنبه می‌افتند:

از این ۱۷ روز، ۱۱ روز تا ۳ آبان ۱۴۰۵ گذشته و شش روز مانده است: ۲ دی، ۱۶ دی، ۴ بهمن، ۹ اسفند، ۱۹ اسفند و ۲۹ اسفند.

این جدول را با داده‌ها هم سنجیدیم. پس از بازگشایی بازار سهام (۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵) پنج تعطیلی تقویم که در شنبه تا چهارشنبه افتاده‌اند، یعنی ۶ خرداد، ۳ تیر، ۱۳ مرداد، ۲۱ مرداد و ۸ شهریور، در سابقهٔ TSETMC معامله نداشتند. جز این پنج روز و سه روز ۱۳ تا ۱۵ تیر که در بخش بعد آمده، تا ۳ آبان هر روز شنبه تا چهارشنبه معامله ثبت شده بود. تاریخ مناسبت‌های قمری را تقویم از پیش محاسبه کرده است؛ اگر دولت یا سازمان بورس تغییری اعلام کند، همان اطلاعیه ملاک است.

بورس خارج از تقویم هم تعطیل می‌شود؟

بله. نمونه‌های زیر را سنا (پایگاه خبری بازار سرمایه ایران) گزارش کرده و در همهٔ آن‌ها تعطیلی را سازمان بورس و اوراق بهادار یا شورای عالی بورس اعلام کرده است. در سابقهٔ TSETMC هم برای روزهای شنبه تا چهارشنبهٔ این بازه‌ها معاملهٔ سهمی ثبت نشده است:

نکتهٔ مهم این است که تعطیلی ادارات یا بانک‌ها خودبه‌خود به معنی تعطیلی بورس نیست. مدیر روابط عمومی سازمان بورس در ۱۹ بهمن ۱۴۰۳ به سنا گفت در تعطیلی‌های مشابه پیشین که شعب کشیک بانک‌ها باز بود، بورس‌ها هم فعال بودند؛ اما این بار تعطیلی بورس‌ها در ۲۰ بهمن با تصویب هیئت‌مدیرهٔ سازمان بورس اعلام شد. پس هر دو حالت سابقه دارد و باید اطلاعیهٔ خود بورس را دید.

وقفهٔ بازار سهام از اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵

در ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ وقفه‌ای طولانی‌تر هم بوده که فقط با اطلاعیه‌ها و داده‌ها می‌شود آن را شرح داد. طبق اطلاعیهٔ فرابورس، در شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ «تمامی معاملات» بازارهای فرابورس تأیید نشد. «تأیید نشد» یعنی بورس آن معاملات را قطعی نکرد؛ مادهٔ ۲۹ دستورالعمل بورس تهران، برای نمونه، می‌گوید معاملات بورس وقتی قطعی می‌شود که بورس تأییدشان کند. در سابقهٔ روزانهٔ نمادهایی که بررسی کردیم، از همان روز تا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ معاملهٔ سهمی ثبت نشده است. بورس تهران و فرابورس در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کردند بازار سهام و ابزارهای مرتبط از سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت بازگشایی می‌شود. این اطلاعیه‌ها دلیلی ذکر نکرده‌اند و این نوشته هم به دلیل نمی‌پردازد. در همان دوره بعضی ابزارها ساعت جداگانه داشتند؛ مثلاً فرابورس برای اوراق با درآمد ثابت از ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ «تا اطلاع ثانوی» ساعت ۱۰ تا ۱۲ را اعلام کرده بود. پس عبارت «بورس باز است» برای همهٔ ابزارها همیشه یک معنا ندارد.

آیا بورس امروز تعطیل است؟ سه گام برای بررسی

1. روز هفته را ببینید: پنجشنبه و جمعه جلسه ندارند.
2. تاریخ را با جدول تعطیلات رسمی بالا مقایسه کنید.
3. اطلاعیهٔ رسمی را ببینید. در نمونه‌های سنا که آوردیم، اعلام تعطیلی خارج از تقویم یک تا چهار روز پیش از آن روز منتشر شده بود. اطلاعیه‌های بورس‌ها در TSETMC، اخبار سایت سازمان بورس و خبرهای سنا جای مناسبی برای این کار است.

توجه کنید که توقف یک نماد با تعطیلی بازار فرق دارد: ممکن است بازار باز باشد و فقط یک نماد متوقف شده باشد؛ یکی از حالت‌های توقف را در دامنهٔ نوسان بورس چیست و چند درصد است؟ آورده‌ایم.

اگر دنبال ساعت و تعطیلات بورس آمریکا هستید، ساعت کار بورس آمریکا به وقت ایران را ببینید؛ تقویم و ساعت آن بازار جدا از بازار ایران است.